जलविद्युत् कम्पनीका सेयरमा गिरावट: बाढीको असर सेयर बजारसम्म
जलविद्युत् कम्पनीका सेयरमा गिरावट: बाढीको असर सेयर बजारसम्म
बाढीको असर सेयर बजारसम्म
काठमाडौं —रसुवामा आएको विनाशकारी भोटेकोशी बाढीको छायाँ सेयर बजारसम्म पुगेको छ। बाढीले दर्जनभन्दा बढी जलविद्युत् आयोजनामा प्रत्यक्ष क्षति पुर्याएपछि लगानीकर्ताहरूमा त्रास फैलिएको छ, जसका कारण नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा जलविद्युत् र गैर-जीवन बीमा क्षेत्रका सेयरहरूमा लगातार बिक्री दबाब देखिएको छ।
बाढी आएकै दिन नेप्से परिसूचक १.३८ प्रतिशतले घटेर २,५५८.३५ बिन्दुमा झरेको थियो। ३४८ वटा कारोबार भएका कम्पनीमध्ये २५२ वटाको मूल्य घट्दा जम्मा ट्राफिक ६ प्रतिशतभन्दा बढी परिवर्तन देखिएको थियो। त्यस दिन जलविद्युत् उपसूचक २.८४ प्रतिशत र गैर-जीवन बीमा उपसूचक ३.९ प्रतिशतसम्म खस्किएको थियो, जुन दिनको सबैभन्दा ठूलो गिरावट थियो। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको प्रारम्भिक आकलनअनुसार बाढीले प्रभावित सञ्चालनमा रहेका र निर्माणाधीन गरी झन्डै ७४८ मेगावाट क्षमताका आयोजना असर पुगेको देखिएको छ।
सबैभन्दा बढी मार परेको कम्पनीमध्ये रसुवागढी जलविद्युत् प्रमुख रह्यो, जसको १११ मेगावाटको आयोजनाको बाँध नै बाढीले बगाएको थियो। यसको सेयर मूल्य र मैलुङ खोला जलविद्युत्को सेयर मूल्य दुवै करिब १५ प्रतिशतसम्म घट्दा तल्लो सर्किट ब्रेकरमा पुगेका थिए। त्यसै दिन चिलिमे जलविद्युत्को सेयरमा सबैभन्दा बढी रु. २० करोड ५६ लाख बराबरको कारोबार भयो, जसको मूल्य १०.१२ प्रतिशतले घटेर रु. ४२७ मा झरेको थियो।
बाढीपछिका हप्तामा पनि बजारमाथिको दबाब कायमै रहेको देखिन्छ। अगस्त ३१ देखि सेप्टेम्बर ३ सम्मको चार कारोबार सत्रमा बेन्चमार्क परिसूचक थप ०.५७ प्रतिशतले घटेर २,५४२.७७ मा झरेको छ भने 'ए' वर्गका कम्पनी समेटिने सेन्सिटिभ इन्डेक्स ०.३६ प्रतिशतले घटेर ४४९.५० मा पुगेको छ। यस अवधिमा बजार पुँजीकरण करिब रु. ३० अर्बले घटेर रु. ४.३७ खर्ब कायम भएको छ भने कारोबार रकम पनि १८.५१ प्रतिशतले घटेर रु. १२.८१ अर्बमा सीमित भएको छ। भोल्युमका हिसाबले भने रसुवागढी जलविद्युत्को सेयर सबैभन्दा बढी १६ लाख २० हजार कारोबार भएको थियो।
तथापि सबै सेयर ओरालो लागेका छैनन्। यसै अवधिमा उपकार लघुवित्तको सेयर मूल्य सबैभन्दा बढी २१.५१ प्रतिशतले बढेर रु. २,९२६ पुगेको छ भने माया खोला जलविद्युत् र आशा लघुवित्तको सेयरमा क्रमशः ९.१९ र ७.४० प्रतिशतको बढोत्तरी देखिएको छ। बजार विश्लेषक आर्यालका अनुसार बैंकिङ क्षेत्रको ठूलो हिस्सेदारी र सापेक्षिक स्थिरताले आगामी हप्तामा बजारलाई डोऱ्याउन सक्छ, साथै पुनर्निर्माण खर्च र बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगले आर्थिक गतिविधिलाई बिस्तारै चलायमान बनाउन सक्ने देखिन्छ। यद्यपि हाललाई लगानीकर्ताहरूको दृष्टिकोण सतर्कतापूर्ण नै रहेको छ।