बागमती प्रदेश सरकार संकटमा : मुख्यमन्त्री बन्यानले ३० दिनभित्र विश्वासको मत लिनुपर्ने

बागमती प्रदेश सरकार संकटमा : मुख्यमन्त्री बन्यानले ३० दिनभित्र विश्वासको मत लिनुपर्ने

बागमती प्रदेश सरकार संकटमा : मुख्यमन्त्री बन्यानले ३० दिनभित्र विश्वासको मत लिनुपर्ने

हेटौंडा/काठमाडौं — ६ अगस्त, २०२६

बागमती प्रदेशको सरकार अहिले ठूलो संकटमा परेको छ। लामो समयदेखि नेपाली कांग्रेस र एमाले मिलेर चलाइरहेको यो सरकार अब एमालेले साथ छाडेपछि अल्पमतमा परेको छ। यसको मतलब मुख्यमन्त्री इन्द्र बहादुर बन्यानसँग अहिले प्रदेश सभामा बहुमत छैन।

कुरा यसरी सुरु भयो। साउन २२ गते एमालेका ६ जना मन्त्रीले एकसाथ राजीनामा दिए। उनीहरू मुख्यमन्त्रीलाई भेटेर राजीनामा दिन चाहन्थे, तर मुख्यमन्त्री त्यसबेला चितवनमा एउटा कार्यक्रममा गएका थिए। त्यसैले मन्त्रीहरूले मुख्यमन्त्रीको कार्यालयमै राजीनामा बुझाएर फर्किए। राजीनामा दिनेमा कृषिमन्त्री मधुसूदन पौडेल, भौतिक पूर्वाधार मन्त्री दिनेशचन्द्र देवकोटा, उद्योग तथा पर्यटन मन्त्री जयराम थापा, वन मन्त्री भरत बहादुर केसी, स्वास्थ्य मन्त्री किरण थापा र उद्योग मन्त्री बिन्दु श्रेष्ठ थिए। यसपछि एमालेले प्रदेश प्रमुखलाई पत्र लेखेर सरकारबाट साथ नै छाड्ने कुरा औपचारिक रूपमा जनायो।

एमाले किन बाहिरियो भन्ने कुराको मुख्य कारण केन्द्रमा भइरहेको राजनीतिक तानाबाना नै हो। केन्द्रमा एमाले र नेकपाबीच नयाँ मित्रता बन्दैछ, र त्यसैको असर प्रदेशमा पनि परेको हो। एमाले नेताहरूका अनुसार अब बागमतीको नयाँ सरकार या त एमालेले नेतृत्व गर्नेछ या वामपन्थी गठबन्धनले, जुन कुरा 'जोसँग बढी सांसद जुट्छ, त्यसैले सरकार बनाउनेछमा' भर पर्नेछ।

संविधानअनुसार कुनै सरकार अल्पमतमा परे मुख्यमन्त्रीले ३० दिनभित्र सदनबाट विश्वासको मत लिनुपर्छ। यही व्यवस्थाअनुसार मुख्यमन्त्री बन्यानले २१ अगस्तभित्र विश्वासको मत लिनुपर्ने वा राजीनामा दिनुपर्ने बाध्यता छ।

अब संख्याको हिसाब हेर्ने हो भने, बागमती प्रदेश सभामा जम्मा ११० सिट छन्, जसमध्ये ६ हाल खाली छन्। यसैले सक्रिय सांसद संख्या १०४ छ, र बहुमतका लागि ५३ सिट चाहिन्छ। कांग्रेस र नेकपा मिल्ने हो भने सजिलै बहुमत पुग्छ। तर एमाले र नेकपा मिलेर सरकार बनाउने हो भने उनीहरूलाई राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी वा हाम्रो नेपाली पार्टीजस्ता साना दलको समेत साथ चाहिन्छ।

यता कांग्रेसले पनि हात बाँधेर बसेको छैन। मुख्यमन्त्री बन्यानलाई नै जोगाउन कांग्रेसले सबै दलसँग कुराकानी सुरु गरेको छ। पार्टीले लिखित र मौखिक दुवै तरिकाले अन्य दलहरूसँग समर्थनको लागि सम्पर्क गर्ने निर्णय गरेको छ, र यसको जिम्मा स्वयं मुख्यमन्त्रीलाई नै दिइएको छ।

यो घटना बागमतीमा मात्र सीमित छैन। यस्तै खालको संकट सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पनि देखिएको छ, जहाँ एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र नेकपा संयोजक प्रचण्डको निर्देशनमा नयाँ सरकार बनाउने तयारी भइरहेको छ। यसबाट के देखिन्छ भने, देशभरि नै अहिले केन्द्रदेखि प्रदेशसम्म ठूलो राजनीतिक तलमाथि भइरहेको छ, र धेरै ठाउँमा एमाले-नेकपा मिलेर नयाँ गठबन्धन बनाउने चलन देखिँदैछ।

अब आगामी दिनमा दुई कुरामध्ये एउटा हुनेछ, या मुख्यमन्त्री बन्यानले साना दलको साथ जुटाएर विश्वासको मत पास गराउनेछन्, या एमाले नेकपाले पर्याप्त संख्या पुर्‍याएर नयाँ सरकार बनाउनेछन्। २१ अगस्तको म्याद नजिकिँदै गर्दा बागमतीको राजनीतिक भविष्य चाँडै नै प्रस्ट हुने देखिन्छ