जनकपुरमा हिन्दुवादी मोर्चाले फिर्ता लियो आन्दोलन, तर सहमतिमाथि नै उठ्यो प्रश्न

जनकपुरमा हिन्दुवादी मोर्चाले फिर्ता लियो आन्दोलन, तर सहमतिमाथि नै उठ्यो प्रश्न

तर सहमतिमाथि नै उठ्यो प्रश्न

जनकपुरधाम । साउन १७। सुनसरीको देवानगञ्ज-कप्तानगञ्जमा भएको गोलीकाण्डको विरोधमा सुरु भएको हिन्दुवादी आन्दोलन जनकपुरमा भएको वार्तापछि केही सहज हुने संकेत देखिएको छ। धनुषा जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा शनिबार गृहमन्त्री सुधन गुरुङसमक्ष विभिन्न हिन्दुवादी संघसंस्था सम्मिलित संयुक्त हिन्दु मोर्चाले आफ्ना मागहरू समेटिएको माग पत्र बुझाएको छ। माग पत्र बुझाएसँगै मोर्चाले बन्द हडतालसहितका आन्दोलनका सम्पूर्ण कार्यक्रमहरू तत्कालका लागि स्थगित गर्ने घोषणा गरेको छ, जसअनुसार पूर्वघोषित बन्द तथा अन्य कार्यक्रमहरू फिर्ता भएका छन्।

वार्ताको क्रममा मोर्चाले सुरक्षा र न्यायसम्बन्धी विषयदेखि धार्मिक-वैचारिक एजेन्डासम्म झन्डै १५ वटा माग अघि सारेको थियो। तीमध्ये प्रमुख मागहरूमा घटनामा संलग्न दोषी र योजनाकारलाई तत्काल पक्राउ गरी कडा कारबाही गर्ने, छानबिन प्रतिवेदन र गोली चलाउने आदेश दिनेको नाम सार्वजनिक गर्ने, मृतकका परिवारलाई आर्थिक क्षतिपूर्ति र सरकारी जागिर दिने, घाइतेको निःशुल्क उपचार गर्ने र मृतकलाई शहीद घोषणा गर्ने रहेका छन्।

 यसैगरी देवानगञ्ज घटनापछि आन्दोलनका क्रममा पक्राउ परेकाहरूका मुद्दा पुनरावलोकन गरी रिहा गर्ने माग पनि सूचीमा छ। मोर्चाले नेपाललाई 'वैदिक सनातन हिन्दु राष्ट्र' घोषणा गर्न संसद्मा प्रस्ताव पेस गर्ने, मुस्लिम आयोग खारेज गर्ने, मदरसाहरूको छानबिन गरी अवैध ठहरिएकालाई प्रतिबन्ध लगाउने, मस्जिदबाट लाउडस्पिकर हटाउने र विदेशी घुसपैठियाहरूको पहिचान गरी देश निकाला गर्ने जस्ता विवादास्पद धार्मिक-वैचारिक माग पनि राखेको छ। वार्ताका क्रममा गृहमन्त्री गुरुङले हिन्दु राष्ट्रको विषयमा थप छलफल गर्न सरकारलाई तीन महिनाको समय दिइयोस् भन्दै अन्य मागहरूचाहिं सम्बोधन गर्न सहमति जनाएका थिए।

तर यो सहमति पूर्ण रूपमा नभई विवादित बनेको पनि देखिन्छ। आन्दोलनरत पक्षका एक प्रतिनिधिले यसलाई औपचारिक "सम्झौता" भन्न नमिल्ने बताउँदै वार्ताका क्रममा आफूहरूलाई सहमतिपत्रको साटो मागपत्रमा नै हस्ताक्षर गराइएको र फोनसमेत बन्द गराइएको गुनासो गरेका छन्। यसले सहमतिको वैधतामाथि प्रश्न उठाइरहेको छ र यो विवाद आगामी दिनमा फेरि सतहमा आउने सम्भावना रहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

यता, गृहमन्त्रीको उपस्थितिमै धनुषामा सरकार र 'हिन्दु सम्राट सेना' नामक अर्को समूहसँग भएको छुट्टै वार्ता भने निष्कर्षविहीन रही पुनः छलफल गर्ने सहमतिमा टुंगिएको छ, जसले देखाउँछ कि हिन्दुवादी आन्दोलनका सबै समूह एउटै मागमा पूर्ण रूपमा सहमत छैनन्। यसैबीच, मूल घटनास्थल सुनसरीमा भने अवस्था सामान्यतर्फ फर्किंदै गएको छ, सुनसरी र धनुषाबाट कर्फ्यु हटाइसकिएको छ भने प्रहरीले असहज अवस्था नियन्त्रणमा राख्न मधेशकेन्द्रित उच्चस्तरीय परिचालन गरिरहेको छ, जसअन्तर्गत एआईजीदेखि एसएसपीसम्मका अधिकारीहरू फिल्डमा खटिएका छन्। कुल मिलाएर, जनकपुरको वार्ताले तत्कालका लागि आन्दोलन फिर्ता ल्याएको भए पनि मूल विवाद पूर्ण रूपमा समाधान भइनसकेको र सरकारलाई थप समयको सर्तमा टारिएको मात्र देखिन्छ।

रोचक कुरा के छ भने, यो वार्ताकक्षभित्रको एउटै टेबलमा उस्तै विषयमा तर फरक-फरक स्वरका दुई आन्दोलन एकसाथ बसेका थिए, एउटा संयुक्त हिन्दु मोर्चा जो सम्झौतातर्फ उन्मुख देखियो, र अर्को 'हिन्दु सम्राट सेना' जो कुनै निष्कर्षविनै बाहिरियो। यसले प्रस्ट पार्छ कि सुनसरीको एउटै गोलीकाण्डबाट सुरु भएको आक्रोश अहिले एउटै आन्दोलनका रूपमा होइन, बरु फरक-फरक धार र नेतृत्वमा बाँडिइसकेको छ  जसले भोलि सरकारका लागि झन् जटिल चुनौती खडा गर्न सक्छ, किनभने एउटा समूहसँगको सहमतिले अर्को समूहको आक्रोश शान्त पार्छ भन्ने ग्यारेन्टी छैन।