मिति: १२ अगस्ट, २०२६ (साउन २६, २०८३), काठमाडौं

देशभरका सरकारी स्वास्थ्य संस्थाहरूमा लामो समयदेखि चलिरहेको खरिद तथा आपूर्ति समस्याका कारण अत्यावश्यक खोप, औषधि र स्वास्थ्य परिपूरकहरूको (supplements) भण्डार रित्तिँदै गएको छ, जसले बिरामीहरूलाई गम्भीर जोखिममा पारेको छ।

अभाव भएका वस्तुहरूमा गर्भवती महिला, नयाँ आमा र किशोरी बालिकाहरूका लागि आवश्यक 'फलाम र फोलिक एसिड' ( Iron & Follic acid) परिपूरकदेखि लिएर विषालु सर्पले टोकेका बिरामीको ज्यान बचाउन प्रयोग हुने सर्पविष निवारक औषधि 'Anti-Snake Venom (ASV)' सम्मका जीवनरक्षक वस्तुहरू पर्दछन्।

स्वास्थ्य संस्थाहरूले लामो समयदेखि एन्टी-रेबिज (जनावरको टोकाइविरुद्धको) खोपको समेत अभाव भोगिरहेका छन्, जबकि सरकारले अझै जापानिज इन्सेफलाइटिस (JE) विरुद्ध सबै जोखिममा रहेका समूहलाई खोप लगाइसकेको छैन। यो अभाव विशेष गरी चिन्ताजनक छ किनभने हाल मनसुनको उत्कर्ष सिजन चलिरहेको छ, जुन समयमा जेई लगायत लामखुट्टेजन्य रोगहरूको जोखिम बढ्दै जान्छ।

एन्टी रेबिज खोपको अभाव केही सहज भए पनि अन्य आवश्यक खोपहरूको अभाव भने जारी रहने सम्भावना रहेको स्वास्थ्यकर्मीहरूको भनाइ छ। यसअघि पनि काठमाडौंको सुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालले खोप अभावको कारण दैनिक सयौं बिरामी फर्काउनुपरेको गुनासो सार्वजनिक भइसकेको थियो।

स्वास्थ्य विभागका अधिकारीहरूका अनुसार खरिद प्रक्रियामा भएको ढिलासुस्ती र बजेट व्यवस्थापनमा देखिएको कमजोरीका कारण यो समस्या दोहोरिइरहेको छ। विशेषज्ञहरूले यसलाई प्रणालीगत समस्या भन्दै तत्काल दीर्घकालीन समाधान खोज्न सरकारलाई आग्रह गरेका छन्, नत्र भविष्यमा यसले ठूलो जनस्वास्थ्य संकटको रूप लिन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।