काठमाडौं — विश्वका दुई ठूला अर्थतन्त्र अमेरिका र चीनले आगामी नोभेम्बरमा सकिन लागेको व्यापारिक 'ट्यारिफ युद्धविराम'लाई थप दुई महिना विस्तार गरी आगामी जनवरी १० सम्म कायम राख्न सहमति जनाएका छन्। कूटनीतिक र व्यापारिक क्षेत्रमा बढ्दो प्रतिस्पर्धाका बाबजुद दुवै देश व्यापक सम्झौता गर्न इच्छुक रहेको संकेत यसले दिएको छ।

चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ राजकीय भ्रमणका क्रममा अमेरिका पुगेलगत्तै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले विमानस्थलको धावनमार्गमै पुगेर स्वागत गरेका छन्। स्वागतमा २१ तोपको सलामी, १०० फिट लामो रातो कार्पेट, २१ जनाको सम्मान गार्ड र दुईवटा बी–१ ल्यान्सर बमवर्षक विमानको फ्लाइओभर समावेश थियो। कूटनीतिक प्रोटोकलमा गरिएको यो ठूलो परिवर्तनलाई विश्लेषकहरूले अभूतपूर्व प्रदर्शनका रूपमा हेरेका छन्।

बेइजिङस्थित युनिभर्सिटी अफ इन्टरनेसनल बिजनेस एन्ड इकोनोमिक्सका प्रोफेसर जोन गोङका अनुसार दुई महिनाको युद्धविराम विस्तार अपेक्षाभन्दा छोटो भए पनि यसले दुवै पक्ष मतभेद व्यवस्थापन गर्न सक्ने सकारात्मक संकेत दिन्छ। उनका अनुसार यो स्वागतले सीप्रति सम्मान देखाउनुका साथै ट्रम्पको चीन नीति अघिल्ला राष्ट्रपतिहरूभन्दा फरक हुने संकेत पनि दिएको छ।

अनपेक्षित वार्ता र थप ठूलो सम्झौताको प्रस्ताव

चिनियाँ उपप्रधानमन्त्री हे लिफेङ र अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टबीच वासिङ्टनस्थित विश्व बैंकको मुख्यालयमा भएको अनपेक्षित बैठकपछि युद्धविराम विस्तारको घोषणा आएको हो। यसअघि न्युयोर्कमा दुई नेताबीच आठ घण्टा लामो छलफल भएको बताइएको छ। बेसेन्टका अनुसार दुवै पक्ष नोभेम्बरमा एपीईसी फोरमका क्रममा चीनको शेन्जेनमा पुनः भेट्न सहमत भएका छन् भने डिसेम्बरमा मियामीमा हुने जी–२० बैठकमा सीको सहभागिता रहने सम्भावना छ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया

हार्भर्ड विश्वविद्यालयका पूर्व डिन ग्राहम एलिसनले ट्रम्पलाई "प्रदर्शनको कलामा माहिर" भन्दै यो स्वागतले चिनियाँ नेताप्रति अतुलनीय सम्मान देखाएको बताए। रैनमिन विश्वविद्यालयका प्रोफेसर दियाओ दामिङका अनुसार यसले सम्बन्ध स्थिर बनाउने र सहकार्य विस्तार गर्नेबारे अमेरिकी समाजको अपेक्षा प्रतिबिम्बित गर्छ।

तर यो भव्य स्वागतले वासिङ्टनको आन्तरिक राजनीतिमा तीव्र विवाद पनि सिर्जना गरेको छ। पूर्व सीआईए अधिकारी तथा सिनेटर एलिसन स्लटकिनले ट्रम्पको यो कदमको कडा आलोचना गर्दै भ्रमणको केन्द्रमा आर्थिक तथा राष्ट्रिय सुरक्षा हुनुपर्ने तर्क गरिन्, र चिनियाँ कार निर्माताहरूलाई अमेरिकामा उत्पादन गर्न दिने सम्झौताप्रति चेतावनी दिँदै उन्नत एआई चिप्सको निर्यातमा कडा प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने माग गरिन्।

सुरुवाती विवादका बाबजुद यो युद्धविराम विस्तारले बजारमा सकारात्मक तरंग ल्याएको छ भने दुई मुलुकबीच आगामी उच्चस्तरीय वार्ताको बाटो खोलेको छ।