झरीमै भिज्दै इन्द्रजात्रा, वर्षाकै देवताको पर्वमा वर्षा नै साथी

झरीमै भिज्दै इन्द्रजात्रा, वर्षाकै देवताको पर्वमा वर्षा नै साथी

वर्षाका देवताकै पर्वमा निरन्तर पानी पर्दा भक्तजन र दर्शकको उत्साह भने कायमै, कुमारी रथयात्रा र परम्परागत झांकीले उपत्यका जीवन्त

काठमाडौं — वर्षा र सुकालका देवता इन्द्रको स्मरणमा मनाइने काठमाडौं उपत्यकाको प्रमुख पर्व इन्द्रजात्रा आज दिनभरि निरन्तर परिरहेको झरीकै बीच मनाइँदै छ। बिहानैदेखि आकाश बादलले ढाकिएको र समय बित्दै जाँदा वर्षाको तीव्रता बढ्दै गएको भए पनि हनुमानढोका, वसन्तपुर र वरपरका सडक तथा चोकहरूमा जात्रा हेर्न आउने भक्तजन र पर्यटकको घुइँचो भने कम देखिएन। छाता र प्लास्टिकले शरीर ढाक्दै भए पनि मानिसहरू कुमारी, गणेश र भैरवको रथयात्रा तथा परम्परागत लाखे, प्युलुकिसी नाचलाई नियाल्न सडकैमा उभिएका देखिए।

मौसम पूर्वानुमान प्रणालीअनुसार आज काठमाडौंमा वर्षा हुने सम्भावना झन्डै ९३ प्रतिशत रहेको र तापक्रम १७ देखि १८ डिग्री सेल्सियसको हाराहारीमा सीमित रहने देखिन्छ, जसले गर्दा चिसो र चिप्लो मौसमकै बीच यसपटकको जात्रा सम्पन्न हुँदैछ। निरन्तर परिरहेको पानीले जात्रामा सहभागी हुन आउनेहरूको सङ्ख्यामा केही कमी ल्याए पनि साँस्कृतिक महत्त्व र भक्तिभावमा कुनै कमी नआएको स्थानीयवासीको भनाइ छ।

परम्परा अनुसार भाद्र शुक्ल द्वादशीका दिन हनुमानढोका परिसरमा विधिपूर्वक इन्द्रध्वजासहितको लिंगो ठड्याइएपछि सुरु हुने यो जात्रा आठ दिनसम्म विभिन्न नाचगान, रथयात्रा र देवीदेवताको पूजाआजासहित मनाइने गरिन्छ। पानी पर्दा पर्दै पनि छाता ओढेर वा वर्षातभित्रैबाट जात्रा हेर्नेहरूले "इन्द्रजात्रामा पानी पर्नु शुभ मानिन्छ" भन्दै रमाइलो गरिरहेका थिए, किनकि स्वयं वर्षाका देवता इन्द्रकै सम्मानमा मनाइने यो पर्वमा झरी पर्नुलाई स्थानीय समुदायले सामान्यतया शुभसंकेतका रूपमा लिने गरेको बताउँछन्।

अर्कातर्फ, निरन्तर वर्षाका कारण साँघुरा गल्ली र पुराना चोकहरूमा पानी जम्ने र बाटो चिप्लो हुने समस्या देखिएकाले प्रशासन तथा सुरक्षा निकायले जात्रामा सहभागी हुनेहरूलाई सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छन्। यस वर्षको इन्द्रजात्रा मनसुनको अन्त्यतिरको वर्षासँगै पर्दा हिजोआजका दिनहरूमा देशभर देखिएको वर्षायुक्त मौसमी प्रवृत्तिले पर्व मनाउने शैलीमा समेत केही फेरबदल ल्याएको स्थानीयवासीको अनुभव छ।